WEWNĄTRZSZKOLNE ZASADY OCENIANIA OPISOWEGO

W PIERWSZYM ETAPIE EDUKACJI

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 174

Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI

W WARSZAWIE

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 1999 roku w sprawie zasad oceniania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych – w I etapie edukacji, czyli w klasach I, II, III stosujemy ocenianie opisowe osiągnięć edukacyjnych uczniów oraz ocenianie opisowe zachowania. Stosujemy ocenianie opisowe: bieżące, klasyfikacyjne śródroczne i klasyfikacyjne na koniec roku szkolnego we wszystkich klasach  pierwszych, drugich i trzecich.

PRZED OCENIANIEM STAWIAMY NASTĘPUJĄCE CELE:

  1. EDUKACYJNE – źródłem wymagań jest program kształcenia. Głównym naszym celem jest tu stwierdzenie i określenie, czy wymagania stawiane danemu uczniowi nie są za niskie lub za wysokie, czy dziecko idzie w określonym i pożądanym kierunku i czy spełnia wymagania w określonym czasie.
  2. ROZWOJOWE – określamy, czy w dziecku dokonują się zmiany, w jakim kierunku zmierzają, jaki jest ich zakres i dynamika.

PRZEDMIOT OCENY:

Pamiętamy, że w edukacji wczesnoszkolnej przedmiotem oceny jest przede wszystkim:

–       samodzielność dziecka w działaniu i myśleniu;

–       sprawność w działaniu indywidualnym i zespołowym;

–       postęp w rozwoju indywidualnym dziecka;

–       zaangażowanie emocjonalne;

–       osobista motywacja dziecka do nauki.

Zgodnie z przesłankami reformy systemu edukacji i programami nauczania dla pierwszego etapu edukacyjnego obowiązującymi w naszej szkole, oceniając dziecko bierzemy pod uwagę również:

–       indywidualne tempo rozwoju dziecka;

–       prawo do poczucia własnej wartości dziecka i przyjaznego traktowania przez nauczycieli;

–       stymulację pozytywną dziecka;

–       wyrównanie zaniedbań środowiskowych;

–       zalecenia i opinie psychologa, pedagoga, lekarzy specjalistów;

–       wychowawcze znaczenie oceny opisowej, która nie powoduje rywalizacji między dziećmi, opartej na czytelnych i znanych  kryteriach, z życzliwością, wsparciem i pełną informacją o uczniu ze strony nauczyciela.

FUNKCJE OCENIANIA OPISOWEGO:

  1. KLASYFIKACYJNA – opisujemy poziom wiadomości i umiejętności danego ucznia zgodnie z przyjętymi kryteriami i wymaganiami. Dokonujemy klasyfikacji uczniów pod koniec pierwszego semestru nauki i pod koniec roku szkolnego w każdej klasie – w celu dalszego planowania naszych działań edukacyjnych.
  2. DIAGNOSTYCZNA – służy wspieraniu kariery ucznia i monitorowaniu jego osiągnięć wraz z określeniem jego indywidualnych potrzeb. Dzięki temu możemy również  określić użyteczność naszych metod i planować proces nauczania – uczenia się.

NASZE OCENIANIE OPISOWE:

–      dostarcza dziecku informacji zwrotnych odnoszących się do jego działań i osiągnięć;

–      daje wskazówki do wprowadzania zmian w działaniu, wskazuje dziecku, co zrobiło dobrze, ile potrafi, uwzględnia postępy, zdolności i trudności;

–      jest jasne, czytelne dla dziecka i rodziców, jawne i sprawiedliwe – opiera się na konkretach i jasnych kryteriach;

–      sprzyja rozwojowi dziecka;

–      bierze pod uwagę wkład pracy i wysiłek dziecka;

–      nie zawiera krytyki i nie ośmiesza;

–      ocenia – wysiłek i osiągnięcia ucznia; jest indywidualnym opisem i charakterystyką danego dziecka;

–      traktuje dzieci podmiotowo;

–      wspiera aktywność edukacyjną dziecka;

–      daje rodzicom szczegółowe informacje o postępach i rozwoju dziecka wraz ze wskazówkami do dalszej pracy.

ROZWIĄZANIA PRAKTYCZNE

  1. STOSUJEMY OCENIANIE OPISOWE:

Ocenianie bieżące – podczas codziennych zajęć. Jest ono najważniejsze z punktu widzenia dziecka, ponieważ otrzymuje ono na bieżąco potwierdzenie tego, jak działa, co zrobiło dobrze, co już osiągnęło oraz wskazówki, co robić, co udoskonalić, nad czym jeszcze popracować, aby osiągnąć sukces w danej dziedzinie. Ocenianie bieżące jest to również opinia słowna nauczyciela dotycząca wykonanych zadań, poleceń i ćwiczeń. W ocenianiu bieżącym wykorzystujemy karty szkolnych osiągnięć uczniów, w których notujemy osiągnięcia każdego dziecka.

Ocenianie okresowe (zwane inaczej ocenianiem śródrocznym) – ujmuje ono postępy i rozwój indywidualny danego ucznia w pierwszym semestrze nauki w danej klasie. Dokonywane jest na podstawie obserwacji ucznia w ciągu danego semestru i w oparciu o osiągnięcia zanotowane w karcie  osiągnięć szkolnych, przeprowadzone sprawdziany, prace samodzielne i inne wytwory dziecka. Ocena opisowa za pierwsze półrocze nauki w każdej klasie spełnia funkcję informacyjno – korekcyjno-motywującą. Zawiera dokładny opis osiągnięć ucznia wraz ze wskazówkami do dalszej pracy.

Ocenianie końcowe jest to ocena wystawiona na koniec roku szkolnego. Ocena opisowa ma głównie funkcję informującą. Nie zawiera wskazówek do dalszej pracy z uczniem.

  1. KARTA OSIĄGNIĘĆ SZKOLNYCH UCZNIA ( znajduje się w dzienniku lekcyjnym klas: I, II, III) określonych programem nauczania wraz ze spostrzeżeniami dotyczącymi zachowania. Stanowi dokumentację oceny opisowej formułowanej za pierwszy i drugi semestr nauki w danej klasie. Jest podstawą do dalszych działań edukacyjnych. Jest obrazem rozwoju dziecka. Sposób prowadzenia spostrzeżeń w kartach opracowuje indywidualnie każdy nauczyciel dla swojej klasy. Nauczyciele mają swobodę w wyborze lub w opracowywaniu tych kart z zastrzeżeniem, że: muszą uwzględniać w nich wszystkie umiejętności ucznia w danej klasie objęte programem nauczania. Na podstawie karty osiągnięć szkolnych ucznia jest formułowana ocena opisowa za pierwszy i drugi semestr nauki w danej klasie. W karcie osiągnięć szkolnych dla klasy I i II uczniowie otrzymują oceny w formie znaków graficznych: A, B, C, D, które odpowiednio oznaczają:

 

 

 

A – POZIOM ZNAKOMTY

Uczeń:

  • Biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami;
  • Potrafi zastosować posiadaną wiedzę do rozwiązywania zadań i problemów w nowych sytuacjach;
  • Proponuje rozwiązania nietypowe, a nawet zadania wykraczające poza program nauczania.

 

B – POZIOM DOBRY

Uczeń:

  • Poprawnie stosuje wiadomości, rozwiązuje (wykonuje samodzielnie) typowe zadania teoretyczne i praktyczne;
  • Popełnia błędy,  które po wskazaniu potrafi samodzielnie poprawić;
  • Czyni postępy.

 

C – POZIOM ZADOWALAJĄCY

Uczeń:

  • Opanował tylko nieliczne wiadomości i umiejętności;
  • Przy pomocy nauczyciela rozwiązuje proste zadania teoretyczne i praktyczne;
  • Ma braki, które pozwalają na uzyskanie przez ucznia wiedzy podstawowej;
  • Robi niewielkie postępy na miarę swoich możliwości.

D – POZIOM MINIMALNY

Uczeń:

  • Nie opanował podstawowych wiadomości i umiejętności;
  • Nie potrafi samodzielnie rozwiązywać (wykonywać) zadań o niewielkim (elementarnym) stopniu trudności;
  • Nie robi postępów.

W klasie III stosuje się ocenę cyfrową od 1 do 6.

W klasach I – III z religii stosuje się ocenę cyfrową od 1 do 6.

  1. SPOSÓB BIEŻĄCEGO – CODZIENNEGO FORMUŁOWANIA OCENY UMIEJĘTNOŚCI UCZNIA (prace samodzielne, ćwiczenia, sprawdziany, w zeszytach uczniów i w zeszytach ćwiczeń): nauczyciel dokonuje oceny w formie komentarza, informacji wraz ze wskazówkami do dalszej pracy, opisuje wszystkie osiągnięcia ucznia, wskazuje trudności.
  2. BIEŻĄCA OCENA ZACHOWANIA UCZNIA: bieżące zachowanie ucznia w klasach pierwszych, drugich i trzecich jest dokonywane przez nauczyciela wraz z samooceną dzieci. Nauczyciel dokonuje ustnego komentarza dotyczącego kultury osobistej ucznia, systematyczności w odrabianiu prac domowych, pracy podczas zajęć szkolnych, przestrzegania umów zawartych w klasie i zasad zachowania obowiązujących w szkole, umiejętności zgodnej zabawy z rówieśnikami i współpracy z nimi, opanowania emocji negatywnych – złości, agresji, gniewu ze zwróceniem uwagi na udzielanie pomocy innym, szanowanie przyborów szkolnych, dbania o porządek w miejscu zabawy i nauki.
  1. OBOWIĄZKI I CZYNNOŚCI NAUCZYCIELA ZWIĄZANE ZE STOSOWANIEM OCENY OPISOWEJ:

W klasie pierwszej wychowawca dokonuje wstępnej diagnozy uczniów w oparciu o dostępne informacje: od rodziców, informacje z książeczki zdrowia, informacje zawarte w dokumentacji z przedszkola (jeśli zostanie przekazana szkole), dostępne wyniki badań psychologicznych, pedagogicznych oraz w oparciu o badania własne. Wyniki wstępnej diagnozy są zapisywane w karcie obserwacji wstępnej ucznia pierwszej klasy. Nauczyciel ma swobodę w doborze karty obserwacji wstępnej – korzysta z opublikowanych wzorów, opracowuje własne karty. Wstępna diagnoza uczniów jest dokonywana przez nauczyciela do 30 września każdego roku szkolnego – w klasie pierwszej.

W klasach pierwszych, drugich i trzecich każdy nauczyciel – wychowawca prowadzi systematycznie obserwacje swoich uczniów i gromadzi je w kartach osiągnięć.

Podczas codziennych zajęć nauczyciel daje dzieciom bieżącą informację – słowną lub pisemną dotyczącą konkretnych umiejętności, wiadomości i zachowania wraz ze wskazówkami dalszej pracy w celu udoskonalenia danej umiejętności, pogłębienia wiadomości na określony temat i osiągnięcia sukcesu.

DOKUMENTACJA OCENY OPISOWEJ:

W skład dokumentacji oceny opisowej wchodzą:

–       Karta wstępnej obserwacji ucznia – w klasie pierwszej.

–       Karta szkolnych osiągnięć – w klasach pierwszych, drugich, trzecich. Karty szkolnych osiągnięć jest to ta część dziennika zajęć, w której w ciągu roku szkolnego wpisywano oceny z przedmiotów nauczania w formie wyrażonej literą: A, B, C, D (klasy I i II), a z religii cyfrą od 1 do 6. W klasie III w kartach szkolnych osiągnięć stosuje się ocenę cyfrową od 1 do 6.

–       Karta oceny opisowej za pierwszy semestr nauki w każdej klasie, która jest oceną śródroczną – oryginał otrzymują rodzice.

–       Świadectwo opisowe zatwierdzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dla pierwszego etapu nauczania w szkole podstawowej, które jest jednocześnie oceną opisową na koniec roku – oryginał otrzymuje uczeń i jego rodzice, a treść oceny opisowej umieszczona jest w arkuszu ocen ucznia jako załącznik.

FORMUŁOWANIE OCENY OPISOWEJ ŚRÓDROCZNEJ I NA KONIEC ROKU SZKOLNEGO W KLASACH PIERWSZYCH, DRUGICH I TRZECICH.

Za pierwszy i drugi semestr nauki w danej klasie nauczyciel – wychowawca dokonuje indywidualnego opisu osiągnięć szkolnych ucznia na podstawie kart osiągnięć szkolnych, własnych spostrzeżeń i obserwacji, zgromadzonych prac samodzielnych i innych wytworów dziecka. Dokonuje charakterystyki indywidualnej każdego ucznia. Jednocześnie dokonuje oceny opisowej zachowania ucznia.

Formułując ocenę opisową za pierwszy semestr nauki w każdej klasie nauczyciel – wychowawca ma obowiązek dać wnioski i wskazówki do dalszej pracy z dzieckiem. Ocena opisowa za pierwszy semestr nauki w każdej klasie jest dokonywana w kartach oceny opisowej zawartych w dzienniku lekcyjnym danej klasy.

Ocenę na koniec roku szkolnego w każdej klasie nauczyciel – wychowawca formułuje na drukach świadectw opisowych zatwierdzonych dla pierwszego etapu edukacyjnego szkoły podstawowej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.

KRYTERIA OCENIANIA ZACHOWANIA W KLASACH I – III

Ocenę z zachowania ustala wychowawca wraz z nauczycielami uczącymi w danej klasie, biorąc pod uwagę obiektywne uwarunkowania, a szczególnie indywidualne tempo rozwoju każdego dziecka.

W klasach I – III przyjmuje się następującą skalę oceniania zachowania uczniów:

S – szczególnie przykładne (spełnia kryteria oceniania z zachowania);

P – poprawne (zazwyczaj spełnia wymienione kryteria, zdarza mu się nie przestrzegać ustalonych zasad);

W – wymagające poprawy (nie spełnia większości wymaganych kryteriów oceniania zachowania).

W klasach I – III śródroczna i końcoworoczna ocena zachowania są ocenami opisowymi.

 

OCENA ZACHOWANIA UCZNIA ZAWIERA

–      Przestrzeganie praw i obowiązków szkolnych;

–      Sposób pracy;

–      Relacje z rówieśnikami i dorosłymi;

–      Kulturę osobistą ucznia;

–      Udział w życiu klasy i szkoły.

ZACHOWANIE SZCZEGÓLNIE PRZYKŁADNE:

  1. W zakresie wypełniania obowiązków szkolnych i sposobu pracy uczeń:

–      systematycznie uczęszcza na zajęcia;

–      nie spóźnia się do szkoły;

–      nieobecności każdorazowo ma usprawiedliwione;

–      jest zawsze przygotowany do zajęć;

–      zeszyty przedmiotowe są zawsze estetyczne a podręczniki zadbane;

–      systematycznie odrabia prace domowe;

–      bierze czynny udział w zajęciach;

–      wykazuje dużą umiejętność współpracy w grupie;

–      wykazuje dużą aktywność w pracy w grupie;

–      chętnie wykonuje różne polecenia i ćwiczenia;

–      dużo chęci i wysiłku wkłada w realizowaną pracę;

–      wykazuje dużą pracowitość i wytrwałość w dążeniu do wyznaczonych celów;

–      wykazuje dużą inicjatywę w utrzymywaniu ładu i porządku na ławce i w klasie;

–      podczas zajęć szkolnych uważnie słucha nauczyciela, nie przeszkadza innym w pracy;

–      rozwija własne zainteresowania.

  1. W zakresie kultury osobistej i relacji z rówieśnikami uczeń:

–       jest kulturalny i uprzejmy, zawsze stosuje formy grzecznościowe;

–       odpowiedzialnie wywiązuje się z powierzonych i przyjętych przez siebie zadań i obowiązków;

–       zawsze przestrzega zawartych umów, zasad i norm;

–       zawsze dotrzymuje danego słowa i obietnic;

–       szanuje własność osobistą i społeczną;

–       nie zaczepia, nie wyśmiewa innych dzieci;

–       unika agresji i siłowego rozwiązywania konfliktów;

–       jest opiekuńczy, wrażliwy wobec słabszych, młodszych i starszych osób;

–       chętnie niesie pomoc innym;

–       ma bardzo dobre kontakty koleżeńskie z innymi dziećmi i dorosłymi na terenie szkoły;

–       umie zawierać przyjaźnie;

–       potrafi dokonać samooceny swojego postępowania i obiektywnej oceny kolegów;

–       troszczy się o bezpieczeństwo własne i innych osób;

–       zna i zawsze przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas zabaw, nauki, pracy w szkole i poza nią;

–       jest uczynny wobec rówieśników i dorosłych;

–       jest prawdomówny, uczciwy i szczery w kontaktach międzyludzkich;

–       potrafi słuchać i nie przerywa rozmówcy;

–       potrafi cieszyć się z sukcesów kolegów;

–       szanuje potrzeby, uczucia i odmienność innych ludzi;

–       panuje nad własnymi negatywnymi emocjami;

–       dba o higienę osobistą i zmianę obuwia;

–       zna własną wartość.

  1. W zakresie udziału w życiu klasy i szkoły uczeń:

–       bierze czynny udział w imprezach klasowych i szkolnych;

–       z dużym zaangażowaniem wypełnia obowiązki dyżurnego;

–       zawsze wywiązuje się z podjętych zadań i zobowiązań;

–       bierze czynny udział w organizacjach uczniowskich;

–       wykazuje dużą inicjatywę, samodzielność i aktywność w działaniu na rzecz klasy i szkoły;

–       chętnie niesie pomoc innym;

–       jest koleżeński.

ZACHOWANIE POPRAWNE:

  1. W zakresie wypełniania obowiązków szkolnych i sposobu pracy uczeń:

–       stara się systematycznie uczęszczać na zajęcia;

–       zdarza mu się spóźnianie do szkoły;

–       w miarę możliwości nieobecności są usprawiedliwiane;

–       najczęściej jest przygotowany do zajęć;

–       stara się odrabiać prace domowe;

–       stara się dbać o podręczniki i zeszyty;

–       wykonuje polecenia dotyczące konieczności zachowania ładu i porządku wokół siebie;

–       stara się uważać na zajęciach;

–       nie zawsze dotrzymuje danych obietnic, zobowiązań i umów.

  1. W zakresie kultury osobistej i relacji z rówieśnikami uczeń:

–       zna formy grzecznościowe, choć nie zawsze je stosuje;

–       stara się kulturalnie nawiązywać kontakty międzyludzkie;

–       stara się być uczciwy;

–       stara się być prawdomówny, choć miewa czasami z tym problemy;

–       czasami posuwa się do drobnych, naiwnych, dziecięcych kłamstw nie zawsze zdając sobie sprawę z ich konsekwencji; najczęściej jednak przyznaje się do błędu i wyjaśnia przyczyny kłamstwa;

–       stara się szanować cudzą własność;

–       stara się dbać o higienę osobistą i zmianę obuwia;

–       stara się przestrzegać zasad bezpiecznej zabawy z rówieśnikami;

–       przebywania w różnych miejscach i korzystania z urządzeń;

–       dostrzega błędy w swoim zachowaniu.

–       widzi potrzebę poprawy własnych zachowań;

–       miewa czasami problemy z podtrzymaniem przyjacielskich, koleżeńskich i kulturalnych stosunków z dziećmi;

–       miewa problemy z negatywnymi emocjami, ale często stara się je opanowywać.

  1. W zakresie udziału w życiu klasy i szkoły uczeń:

–       nie zawsze angażuje się w prace na rzecz klasy i szkoły;

–       stara się dobrze wypełniać obowiązki dyżurnego;

–       stara się wykonywać polecenia dotyczące wykonania drobnych prac użytecznych na terenie klasy;

–       nie zawsze służy innym pomocą nie zawsze jest koleżeński.

ZACHOWANIE WYMAGAJĄCE POPRAWY:

  1. W zakresie wypełniania obowiązków szkolnych i sposobu pracy uczeń:

–      niesystematycznie uczęszcza na zajęcia;

–      spóźnia się do szkoły;

–      nieobecności w miarę możliwości są usprawiedliwiane;

–      często jest nieprzygotowany do zajęć;

–      nie odrabia prac domowych;

–      nie dba o przybory szkolne;

–      nie dba o ład na ławce;

–      trzeba mu często zwracać uwagę, przypominać, aby pracował;

–      często przeszkadza kolegom podczas zajęć szkolnych;

–      nie uważa na lekcjach zajmując się innymi, własnymi sprawami;

–      wypełnianie różnych zadań, obowiązków i poleceń, prac na rzecz innych, traktuje jako zło konieczne i narzucone z zewnątrz.

  1. W zakresie kultury osobistej i relacji z rówieśnikami uczeń:

–       zna formy grzecznościowe, zasady kulturalnego zachowania w klasie i w szkole-jednak najczęściej ich nie przestrzega;

–       nie dostrzega własnych nieodpowiednich, negatywnych cech, zachowań, choć widzi je u innych;

–       nie odczuwa potrzeby niesienia pomocy innym;

–       nie szanuje cudzej własności;

–       nie stara się zmieniać swojego postępowania;

–       nie dba o higienę osobistą i zmianę obuwia;

–       niechętnie korzysta z rad nauczyciela i kolegów;

–       ma bardzo duże trudności z opanowaniem złości, gniewu i agresji wobec innych dzieci;

–       łatwo i szybko wybucha gniewem i agresją z błahych powodów;

–       reaguje nieadekwatnie do sytuacji;

–       trudno wybacza innym ich niewłaściwe zachowanie;

–       ma problemy z dokonaniem obiektywnej samooceny;

–       rozumie, na czym polega koleżeństwo i poprawne kontakty rówieśnicze, lecz miewa duże problemy z ich zachowaniem wobec dzieci;

–       ma własne przekonania, zasady postępowania, które kłócą się z ogólnie przyjętymi normami i zasadami współżycia społecznego i kulturalnymi, koleżeńskimi stosunkami międzyludzkimi.

  1. W zakresie udziału w życiu klasy i szkoły uczeń:

–       nie angażuje się w pracę na rzecz klasy i szkoły;

–       niezbyt dobrze wypełnia obowiązki dyżurnego;

–       nie odczuwa potrzeby wykonywania drobnych prac użytecznych na rzecz klasy, szkoły, kolegów;

–       niechętnie pomaga innym;

–       wykazuje zachowania niekoleżeńskie.